 |
This text was automatically generated using Optical Character Recognition (OCR) software. It has not been manually reviewed or corrected.
OCR enables searching of large quantities of full-text data, but it is not 100% accurate. The level of accuracy depends on the print quality of the original publication and its condition at the time of microfilming. Publications with poor quality paper, small print, mixed fonts, multiple column layouts or damaged pages may have poor OCR accuracy.
KE KUMU HAWAII.
HE PEPA HOIKEIKE I NA MEA PONO AI KO HAWAII NEI.
"O ka pono ka me e pomaikai ai ka lahuikanaka; aka, o ka hewa ka mea e hoinoia'i
na aina."
Buke 3. HONOLULU, OAHU, AUGATE 16, 1837. Pepa 6.
NO KE KOUGA.
Ua
like ke kiekie o ke Kouga me ke kiekie o ka Leopadi; aka, ua oi aku kona loa a
me kona puepue i ko ka Leopadi. Elima a me ka hapa ke kiekie; a ua like ka loa
o kona huelo me ka hapalua o kona kino.
Ua like kekahi ano me ko ka popoki, a ua oi aku kona nui mamua
o ko na holoholona ano popoki a pau ma Amerika.
Ua like na helehelena o ke Kouga me ko ka popoki, a me ko ka
Leopadi. Ua loa kona kino, a ua haahaa; ua uuku kona poo, ua loa kona huelo, a
o kona mau niho a me na maiuu ona, ua oi, a ua ikaika.
Ua ahinahina ulaula kona huluhulu; he eleele ulaula nae ma ke
kua a aneane keokeo ma na aoao, a malalo o ka ai ua keokeo no. O na pepeiao
ona, ua eleele mawaho, a maloko, ua keokeo olenalena.
Ua loaa ia holoholona ma na ululaau nui ma Amerika. I na
makahiki mamua aku nei, nui na Kouga ma ka aoao hema o Amerika huipuia, a ua
loaa no hoi ma ka aoao akau. I keia manawa hoi, ua kuaia ilalo na ululaau,
nolaila, ua holo aku ia holoholona, mauka lilo, ma na kuahiwi, a ma na kahawai,
malaila wale no e loaa ai e noho nei.
Ua hae loa ke Kouga, e like me na ilio ano popoki a pau. Ua
hihiu loa, a o ke koko kona puni. Ua maalea loa kona kaua ana, a moe malu no ia
e like me ke Tiga a me ka popoki, a kolo malie paha, alaila, lele koko a paa ia
ia na mea ana i lele ai. I kekahi manawa, pii no oia maluna o ka laau, a kakali
malaila a hele ae la kekahi holoholona, alaila lele koke aku ia a paa no.
O ka io o na holoholona, oia wale no ka ai a ke Kouga, a nana
iho no e pepehi. Luku loa oia i na hipa, ke loaa lakou ia ia. E like me na
holoholona ano popoki a pau, pela no ia e hanai, he luku wale, i na mea a pau i
loaa ia ia; aole manao ma ka maona wale no, e luku a waiho wale aku no. I ka po
no kona imi ana i kana ai, a moe malie no i ke ao, maluna paha ma ka laau,
malalo paha maloko o na laulaau.
Ma ka huluhulu ka like ole o ke Kouga me ka Leopadi; ma na
helehelena ua like. He ahinahina ulaula ke Kouga; he olenalena ka Leopadi me na
kiko eleele. Ua loloa ke Kouga, a ua uuku kona poo. Aole pii ka Leopadi maluna
i na laau. Ma ka hihiu hae loa ua like ia mau holoholona, he ikaika no nae ke
Kouga.
E
ke Kumu Hawaii; Eia keia, e ko'u hoahanau aloha, e Davida Pa. Makemake au e
hoakaka aku ia oe no keia oihana a na alii ma Honolulu nei i keia manawa.
Eia ka mua; i ka holo ana aku o na alii i Maui i hoihoi aku nei
ia Harieta Nahienaena. Pau aku Kauikeaouli ma me Kinau, me na alii. Noho iho
nei makou o Kekuanaoa me na hoahanau a pau. Hiki mai nei na kumu pope he mau
Palani elua, o na kanaka no a Kaahumanu i hookuke ai mamua i hoohaumana ai
mamua ia Oahu nei. Ua hiki mai laua. A lohe aku na alii i Maui, ua pae mai na
kumu Palani i Oahu, e hoohaumana i ko Hawaii nei mamuli o ka pope, hoi mai o
Kinau ma Paalua. Palapala mai Kauikeaouli i kona manao. Ua paiia ma ka mea
paipalapala. Ua haawiia aku i na haole peneia:
MAUI, LAHAINA, Aperila 29, 1837.
E
na malihini a pau mai na aina e mai, e noho ana ma ko'u pae aina nei, o ka poe
i kamaaina a me ka poe hou mai nei. Ke hoike aku nei au i kuu olelo ia oukou a
pau loa, i ike oukou i ka'u olelo. O na kanaka Palani a Kaahumanu i kipaku aku
mai kuu aupuni aku nei, aole ia hana i ano e ae i keia manawa. Oia mau no ka
hoowahawahaia e au oia mau kanaka i keia manawa, aole au e ae aku e noho mai
laua ma ko'u aupuni nei.
Eia no ka'u olelo ia laua, e hoi koke ae laua maluna o ka moku
a laua i holo mai ai e noho ai a hiki i ka wa e holo aku ai ua moku la a laua i
holo mai ai; oia ka mea i maopopo ia'u. Aka o ka noho mai, aole o'u makemake.
Aole no o'u makemake e hanaia ma ko'u aupuni nei ka oihana a ka poe misionari
mamuli o ka pope; aole loa. Nolaila o ka poe a pau e kokua ae ana i ka poe
misionari mamuli o ka Pope, ke manao nei au he poe enemi lakou no'u, a no ko'u
poe kuhina, a no ko'u poe alii, a no ko'u poe kanaka a me kuu aupuni. Na
KAMEHAMEHA III.
No keia mea, hoouna aku la o Kinau i ke kanaka e kii i na kumu
pope, e hele mai i kona hale e kamailio aku i ko laua hoi aku ma ko laua moku i
holo mai ai e like me ka Kauikeaouli palapala mai ai. Hoomau no ka olelo ana a
hiki i ka malama o Mei, i ka la 20 i ka makahiki o ka Haku, 1837. Hoouna aku la
o Kinau ia Palu me Kalaaulana, e kii i na kumu pope. Hele aku la laua a hiki,
olelo aku la laua ia Petero, I mai la o Petero, "Aole au e hiki."
Olelo o Palu ia laua e iho no pela i olelo mai ai ke alii ia maua, e olelo aku
ia olua e hele malaila, a i ole, e ninau
|
 |
|